Należyte naliczenie i odprowadzenie podatku, jak również piecza nad dotyczącą go dokumentacją mogą w związku z mnogością stosownych przepisów nieraz przyprawić o zawrót głowy. W niektórych sytuacjach jednak nie musimy się tym kłopotać, ponieważ wszystkim zajmie się pośredniczący między podatnikiem a urzędem skarbowym notariusz, występujący tutaj w roli tzw. płatnika.

Dzieje się tak w przypadku chociażby podatku od spadków i darowizn dokonanych w formie aktu notarialnego, ale też podatku od czynności cywilnoprawnych, takich jak na przykład kupno nieruchomości. Warto tutaj jednak zaznaczyć, że jeśli ta ostatnia obłożona jest podatkiem od towarów i usług, czyli VAT, wówczas sporządzający akt notarialny notariusz wysyła jego odpis do właściwego urzędu skarbowego, ale wystawienie faktury, złożenie deklaracji i uiszczenie podatku leżą już po stronie podatnika.

Lista zobowiązań

W sytuacjach wspomnianych na początku, jak również przy umowach nieodpłatnego zniesienia współwłasności albo ustanowienia służebności bądź użytkowania, notariusz jednak występuje niejako w imieniu nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Jego zadaniem jest określenie właściwej grupy podatkowej, obliczenie wysokości należnego podatku, prowadzenie jego rejestru oraz pobranie w momencie tworzenia aktu notarialnego stosownej sumy w celu przekazania odpowiedniemu urzędowi skarbowego, do którego musi dostarczyć też wymagane dokumenty (m.in. odpis tego aktu i deklarację na temat wpłacanej kwoty). Ma na to czas do siódmego dnia kolejnego miesiąca po sporządzeniu aktu notarialnego. W tym ostatnim powinna być zawarta informacja o podstawie do opodatkowania (np. przedmiot i wartość darowizny), jak również podstawa prawna do zwolnienia od podatku, jeśli takowe przysługuje (np. jeśli darowizna nie przekracza określonego w ustawie limitu).

Odpowiedzialność notariusza

Warto pamiętać, że notariusz odpowiada całym swoim majątkiem za ewentualne błędy popełnione w związku z występowaniem w charakterze płatnika, zwłaszcza gdy nie pobierze podatku lub pobierze go, lecz nie wpłaci – jak dowiadujemy się w Kancelarii Notarialnej Łukasza Chwiałkowskiego w Toruniu. Jeśli zaś pobrana przez niego kwota będzie wyższa, niż należy, będzie musiał zwrócić na rachunek odpowiedniego urzędu skarbowego swoje wynagrodzenie za pełnienie roli płatnika, doliczywszy do tego odsetki za zwłokę.